Giải đáp Hướng dẫn chi tiết chăm sóc răng miệng cho trẻ theo từng độ tuổi từ 0 đến 12 tuổi!

[Anh Nguyễn 123]

ó một lầm tưởng kinh điển mà rất nhiều bậc phụ huynh hiện đại vẫn mắc phải: "Trẻ em chưa mọc răng thì không cần vệ sinh miệng" hoặc "Răng sữa đằng nào cũng rụng, sâu thì cứ nhổ đi, chờ răng vĩnh viễn mọc lên là xong". Sự thật y khoa đã chứng minh, răng sữa không chỉ đảm nhận việc nhai, phát âm mà còn là "người giữ chỗ" định hướng cho hệ răng vĩnh viễn mọc đều đẹp. Nếu răng sữa bị nhổ sớm, răng vĩnh viễn sẽ mọc xô lệch, khấp khểnh, tốn hàng chục triệu đồng niềng răng sau này. Để kiến tạo một nụ cười hoàn mỹ cho con yêu, cha mẹ cần nắm vững phác đồ chăm sóc răng miệng cho trẻ theo từng độ tuổi một cách tỉ mỉ và khoa học nhất.

Giai đoạn 1: Từ 0 - 6 tháng tuổi (Giai đoạn lợi trơn - Chưa mọc răng)Ngay từ khi thiên thần nhỏ chào đời, khoang miệng của bé đã là nơi tiếp nhận sữa mẹ hoặc sữa công thức liên tục. Sữa chứa hàm lượng đường tự nhiên rất cao. Nếu không được làm sạch, cặn sữa đọng lại trên lưỡi và lợi sẽ tạo thành các mảng trắng (tưa lưỡi), tạo điều kiện cho nấm men phát triển, khiến bé biếng bú, quấy khóc.

• Cách chăm sóc: Mẹ hãy dùng một miếng gạc y tế mềm (hoặc dụng cụ rơ lưỡi silicon chuyên dụng), nhúng vào nước muối sinh lý ấm (0.9%) hoặc nước lọc sạch. Quấn gạc quanh ngón tay trỏ và nhẹ nhàng lau sạch bề mặt lưỡi, nướu (lợi) trên và dưới của bé. Thực hiện đều đặn 2 lần/ngày, đặc biệt là sau cữ bú cuối cùng trước khi ngủ. Động tác massage nhẹ nhàng này còn giúp bé giảm ngứa lợi khi sắp bước vào giai đoạn mọc răng.

Giai đoạn 2: Từ 6 tháng - 3 tuổi (Những chiếc răng sữa đầu đời)Đây là cột mốc lịch sử khi chiếc răng cửa sữa đầu tiên nhú lên. Khoang miệng bé bắt đầu hình thành hệ vi sinh vật phức tạp hơn do tiếp xúc với đồ ăn dặm. Đặc biệt, thói quen ngậm bình sữa đi ngủ (Baby Bottle Tooth Decay) là sát thủ số 1 gây ra tình trạng sún răng, mủn nát đen sì toàn bộ hàm trên của trẻ.

• Cách chăm sóc: Khi bé đã có răng, gạc rơ lưỡi không còn đủ sức làm sạch mảng bám. Mẹ hãy chuyển sang dùng bàn chải lông tơ cỡ nhỏ nhắn dành riêng cho trẻ em.
• Về kem đánh răng: Hãy chọn loại kem đánh răng có chứa Fluoride dành cho trẻ em. Ở độ tuổi này, bé chưa biết nhổ ra, nên lượng kem mỗi lần sử dụng chỉ được TO BẰNG HẠT GẠO (Bôi một màng siêu mỏng lên lông bàn chải). Fluoride giúp tái khoáng men răng sữa đang còn non yếu. Đồng thời, mẹ phải cai bú bình ban đêm cho bé, hoặc thay thế bằng bình nước lọc tráng miệng sau khi bú.

Giai đoạn 3: Từ 3 tuổi - 6 tuổi (Hệ răng sữa hoàn thiện 20 chiếc)Ở độ tuổi mầm non, bé đã mọc đủ 20 chiếc răng sữa. Các răng hàm phía trong bắt đầu mọc sát nhau, tạo ra những kẽ răng cực kỳ chật hẹp - nơi bàn chải đánh răng không thể lùa tới. Sâu kẽ răng là bệnh lý cực kỳ phổ biến ở độ tuổi này.

• Cách chăm sóc: Cha mẹ cần tăng lượng kem đánh răng lên TO BẰNG HẠT ĐẬU HÀ LAN. Dạy bé cách súc miệng và nhổ bọt kem ra ngoài. Quan trọng nhất: Cha mẹ PHẢI dùng chỉ nha khoa (Floss) hoặc tăm nước chế độ nhẹ để lấy sạch mẩu thịt, kẹo giắt trong kẽ răng hàm của con mỗi tối. Trẻ em dưới 7 tuổi chưa có đủ sự linh hoạt cổ tay để tự chải răng sạch, do đó cha mẹ vẫn phải là người "đánh răng lại" cho bé để đảm bảo không bỏ sót vùng nào.

Giai đoạn 4: Từ 6 tuổi - 12 tuổi (Hệ răng hỗn hợp - Thay răng)Đây là giai đoạn cực kỳ nhạy cảm khi răng sữa rụng đi, nhường chỗ cho răng vĩnh viễn mọc lên. Đặc biệt, chiếc Răng Hàm Lớn Thứ Nhất (Răng số 6) sẽ mọc lên ở góc trong cùng của cung hàm vào lúc bé 6 tuổi. Do mọc quá sâu, bề mặt nhai lại có nhiều hố rãnh sâu, chiếc răng này rất dễ bị sâu và hỏng ngay từ khi còn nhỏ.

• Cách chăm sóc: Cha mẹ cần giám sát bé chải răng độc lập. Đưa bé đến nha khoa định kỳ để theo dõi thứ tự mọc răng. Bác sĩ có thể thực hiện kỹ thuật "Trám bít hố rãnh" (Sealants) - phủ một lớp nhựa composite siêu mỏng lên các rãnh sâu của răng hàm để ngăn ngừa cặn thức ăn lọt vào, bảo vệ răng vĩnh viễn khỏi sâu bệnh. Ngoài ra, nếu phát hiện bé có các thói quen xấu (mút tay, đẩy lưỡi, thở bằng miệng), bác sĩ sẽ can thiệp chỉnh nha tiền phục hình (niềng răng sớm) để giúp cấu trúc xương hàm của trẻ phát triển cân đối, hài hòa.